--- title: "ISDE keurt de pomp, niet de monteur" date: 2026-09-03 author: "Martijn de Groot" featured_image: "https://jewoningisoleren.nl/wp-content/uploads/2026/09/isde-warmtepomp-eisen-installateur.jpg" categories: - name: "Uncategorized" url: "/blog/category/uncategorized.md" --- # ISDE keurt de pomp, niet de monteur De monteur staat op de ladder tegen de zijgevel, de buitenunit hangt er binnen twee uur en de auto is voor de lunch weer weg. Pas in november blijkt of hij de leidingen goed heeft geïsoleerd, of de unit ver genoeg van het slaapkamerraam hangt en of die pomp bij min vijf nog meekomt. En pas dan blijkt ook: aan het apparaat stelde de subsidieregeling tientallen eisen, aan de man op de ladder geen enkele. Dat is precies waar de Consumentenbond de vinger op legt in zijn reactie op de vernieuwde ISDE, de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing. De regeling legt straks gedetailleerde technische eisen vast voor de warmtepomp zelf, maar stelt geen enkele eis aan het bedrijf dat hem installeert. [Solar Magazine tekende de reactie op](https://solarmagazine.nl/nieuws-zonne-energie/i44669/consumentenbond-subsidie-warmtepomp-moet-ook-kwaliteitseisen-stellen-aan-installateur). De bond noemt het een gemiste kans, want een van de belangrijkste redenen dat mensen verduurzamen uitstellen is gebrek aan vertrouwen in de uitvoerende partij, gevoed door slechte ervaringen. Recent namen de klachten over telefonische verkoop van warmtepompen en thuisbatterijen toe, met consumenten die daadwerkelijk zijn misleid. ## Een subsidie die alleen het apparaat keurt, keurt de helft van de installatie Hier zijn wij het hard mee eens, en niet uit sympathie voor de Consumentenbond. Bij een warmtepomp bepaalt de installatie een groter deel van het eindresultaat dan bij vrijwel elk ander apparaat in huis. Een te zwaar gekozen pomp op een te hoge aanvoertemperatuur haalt zijn rendement nooit, hoe mooi het typeplaatje ook is. De rekening voor die fout komt niet bij de installateur en niet bij het Rijk, maar op de energienota van de bewoner, elke maand, jarenlang. Bovendien is de subsidie het enige moment waarop de overheid nog iets te zeggen heeft. Op dat formulier staat welk apparaat er komt en wie het levert. Een eis dat het installerende bedrijf een erkenning heeft, kost de aanvrager niets en filtert precies de partijen eruit die nu via de telefoon verkopen en daarna verdwijnen. Dat de regeling die knop niet gebruikt, is geen technisch detail; dat is de enige knop laten liggen die je hebt. ## Reken de verlaging even mee, want die is groter dan hij oogt Naast de installateurseis is de bond kritisch op de verlaging van de bedragen zelf. Het bedrag per kilowatt boven het basisbedrag van 1.025 euro daalt voor lucht-waterwarmtepompen in het voor consumenten relevante vermogensbereik van 225 naar 120 euro. De bonus voor het A+++-label stijgt van 200 naar 250 euro. Reken dat door voor een gangbare 5 kW-pomp met A+++-label: eerst 1.025 plus vijf keer 225, dus 2.150, plus 200 bonus is 2.350 euro. Straks 1.025 plus vijf keer 120, dus 1.625, plus 250 bonus is 1.875 euro. Dat is 475 euro minder, ruim twintig procent van de subsidie. De hogere labelbonus compenseert daar 50 euro van, en juist die bonus is het onderdeel dat het makkelijkst wordt uitgelicht in een verkoopgesprek. Het Rijk stelt dat de beoogde subsidie-intensiteit van 30 procent overeind blijft, maar de kostprijsanalyse van de RVO waarop dat rust is niet meegeleverd bij de consultatie. De Consumentenbond vraagt daar inzage in. Terecht: een percentage dat je niet kunt narekenen is een bewering, geen onderbouwing. De [officiële ISDE-pagina van de RVO](https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/isde) vermeldt de nu geldende bedragen; vergelijk die zelf met wat je installateur in zijn offerte zet. ## Het slimste protocol kan je over vijf jaar opsluiten Er ligt ook een voorstel voor slimme warmtepompen, in twee varianten, en bij de eerste, communicatie via een energiemanagementprotocol, plaatst de bond een kanttekening die weinig aandacht krijgt en er wel toe doet. Als de eis zo geschreven wordt dat een pomp die alleen via één merkgebonden protocol praat er ook aan voldoet, dan koop je vandaag een slimme pomp die morgen dom is, namelijk zodra de fabrikant de softwareondersteuning van dat ene systeem stopzet. Dat is exact het soort afhankelijkheid dat de regeling wil voorkomen. ## Waar de Consumentenbond zichzelf tekortdoet Eerlijk is eerlijk: een erkenningseis is geen kwaliteitsgarantie. In de isolatiewereld hebben we jarenlang gezien dat een keurmerk vooral bewijst dat er papierwerk in orde is, niet dat er in de spouw netjes is gewerkt. Wie kwaliteitseisen in de ISDE bepleit, moet er dus bij zeggen welke eis dat is en wie er controleert, anders verplaats je het probleem naar een certificaat dat je koopt. De bond noemt de erkenning wel, de handhaving niet. Dat is de zwakke plek in een verder sterk punt. ## Zet in je offerteaanvraag één zin extra Vraag je binnenkort offertes aan voor een warmtepomp, zet er dan bij: graag de berekende aanvoertemperatuur en het geschatte jaarrendement bij mijn woning, plus wie de installatie uitvoert en welke erkenning dat bedrijf heeft. Wie daar niet op antwoordt, valt af, en dat scheelt je meer dan de subsidie. Dat je eerst isoleert en pas daarna een pomp kiest is de andere helft van dat verhaal; we hebben de volgorde uitgewerkt bij [welke isolatie eerst](https://jewoningisoleren.nl/blog/welke-isolatie-eerst/), en hoe je de ISDE praktisch aanvraagt staat in [ISDE-subsidie aanvragen](https://jewoningisoleren.nl/blog/isde-subsidie-aanvragen/). Dat een adviespartij ook zelf de fout in kan gaan, lieten we zien in het stuk over [de sommatie van de Consumentenbond aan een adviespunt](https://jewoningisoleren.nl/blog/groen-adviespunt-sommatie-consumentenbond/). ## De publicatie van de regeling is het moment dat telt De consultatiereacties zijn binnen; wat ermee gebeurt blijkt pas als de definitieve regeling in de Staatscourant staat. Twee dingen zijn dan in één oogopslag te zien: staat er een eis aan het installerende bedrijf, en is de kostprijsanalyse van de RVO alsnog openbaar gemaakt. Blijft dat laatste achterwege, dan is die 30 procent subsidie-intensiteit een getal dat niemand buiten Den Haag kan controleren.